انواع سیم و کابلهای برق از تجهیزات بسیار پرکاربرد و مهم میباشند که عضو جدایی ناپذیر شبکهها و مدارات برق قدرت هستند.
سیم و کابل نقش بسزایی در زندگی روزمره ما دارند. از سیمکشی خانه گرفته تا پخش کنندهی MP3 در همه جای زندگی ما کابرد دارند. این دو تجهیز دارای مفهوم کاملا متفاوتی هستند، اما ممکن است گاهی این دو باهم اشتباه گرفته شوند.
برای آشنایی با انواع سیم و کابل، بهتر است بدانید که پارامترهای زیادی در دستهبندی آنها دخیل هستند. در اینجا به بررسی اصلی ترین پارامترها میپردازیم:
سیم از دو بخشهادی و عایق تشکیل شده است.هادی الکتریسته برای انتقال جریان الکتریکی از یک نقطه به نقطه دیگر میباشد که عموما از مس یا آلومینیوم به دلیل هدایت بهتر جریان نسبت به سایر فلزات ساخته میشود.
سیمها بر اساس قطر (بر حسب میلی متر مربع) اندازهگیری میشوند. برای مثال سیمهایی با قطر ۱۰ یا ۲۰ میلیمتر مربع در کاربردهای مسکونی استفاده میشوند. به خاطر داشته باشید سیمها با قطر بزرگتر جریان بیشتری دارند.
انواع سیم را به سه دسته ی کلی میتوان تقسیم کرد:
سیم مفتول که به سیم خشک نیز معروف است ، یک رسانای منفرد است که با یک لایه عایق PVC محافظت میشود و در ساختمان سازی کاربرد دارد. همچنین از این نوع سیم در سیمکشی داخلی تابلوها و توزیع کنندههای برق استفاده میشود. نصب در زیر گچ و داخل لوله مجاز میباشد. در فرکانسهای بالا از سیم مفتولی استفاده میشود و هزینهی کمتری نیز دارد. ولتاژ نامیاین نوع سیم از ۳۰۰ تا ۷۵۰ ولت است.
ساختمان سیمهای نیمه افشان مشابه سیمهای مفتولی است و در زمینههای مشابه کاربرد دارند. با این تفاوت که در مواردی که نیاز به انعطاف بیشتر نسبت به سیم مفتول باشد، از این نوع سیم استفاده میشود.
سیم افشان یا سیم انعطافپذیر شامل بسیاری از رشتههای نازکهادی است که به هم تابیده شدهاند و توسط یک لایه عایق پلاستیکی (PVC) محافظت شدهاند. این نوع سیمها در سیمکشی ساختمان و در مواردی که انعطافپذیری بالایی لازم باشد کاربرد دارند. در جریان یکسان این نوع سیم سطح مقطع بیشتری نسبت به سیم مفتول دارد. ولتاژ نامیسیمهای افشان از ۳۰۰ تا ۷۵۰ ولت است و در سطح مقطعهای ۰.۵ تا ۲۴۰ میلیمتر مربع تولید میشوند.
یک یا چند رشتههادی که از محیط اطراف خود عایق شده باشد کابل نامیده میشود. معمولترین فلز مورد استفاده به عنوانهادی سیم و کابلها مس و آلومینیوم با خلوص بالا میباشد. ولتاژ روی سطح عایق کابل نسبت به زمین صفر میباشد. ولتاژ روی سطحهادی کابل نسبت به زمین ولتاژ فازی خوانده میشود و با U0 نمایش داده میشود. حرف اختصاری U نیز بیانگر ولتاژ بینهادیها میباشد.
علامت اختصاری LV
سطح ولتاژ از ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ ولت
علامت اختصاری MV
سطح ولتاژ از ۱ تا ۳۳ کیلو ولت
علامت اختصاری HV
سطح ولتاژ از ۶۳ تا ۲۳۰ کیلو ولت
علامت اختصاری EHV
سطح ولتاژ ۴۰۰ کیلو ولت به بالا
به طور معمول از فلز مس یا آلومینیوم با خلوص بالا به دلیل رسانایی بالاتر نسبت به سایر فلزات، به عنوانهادی کابل استفاده میشود.
برای عایق بندی کابلها از مواد PVC (پلی وینیل کلراید) ، پلی اتیلن (PE) ، (XLPE (Cross linked poly ethylene ، پلی یورتان ، کوپلیمرهای پلی استر ، پلی تترا فلوئورو اتیلن PTFE ، پلی اتیلن ترفتالات PET ، لاستیک طبیعی NR ، اتیلن وینیل استات EVA ، سیلیکون رابر SIR ، لاستیک کلروپرن CR استفاده میشود. عموما عایق کابلها در ایران از پلیمر PVC است.
در نیروگاهها و یا کنتورهای خانگی به منظور افزایش حفاظت الکتریکی در برار نویزها از لایهای نوار و یا شیلد بافته شده مسی یا آلومینیومیدور کابل استفاده میشود.
نمونهای از کابلهای شیلددار را در تصویر زیر مشاهده میکنید:
به منظور حفاظت کابل در برار ضربات مکانیکی، بریدگی و … از انواع زرههای فلزی به دور کابل استفاده میشود.
کابلهای فشار ضعیف (LV) معمولا از یک تا پنج رشته و کابلهای فشار متوسط (ML) و همچنین فشار قوی (HV) از یک تا سه رشته تولید میشوند.
یکی از انواع کابلهای برق کابل زمینی است. طراحی کابل زمینی به گونهای است که مناسب برای استفاده در محیطهای داخلی و مکانهای ثابت است. این کابل نباید در مکانهایی که تحرک کابل زیاد است استفاده شود. برای تغذیه انرژی در زیر خاک، داخل آب، داخل کانال ، جهت شبکه توزیع تاسیسات برقی و جایی که احتمال ضربه مکانیکی وجود نداشته باشد کاربرد دارد.
کابل مخابراتی :
از چند زوج سیم به هم تابیده شده ساخته شده است. که این در هم تابیدن، از نویز تولیده شده توسط اتصال مغناطیسی جلوگیری میکند. برای انتقال سیگنال در ارتباطات و مخابرات استفاده میشود.
از یک یا چندهادی که از یکدیگر عایق شده اند و توسط یک روکش عایق محافظت میشود تشکیل شده است. از این نوع کابل به منظور کنترل و اتصال در ماشینها، تسمه نقالهها، خطوط تولید، صنایع ابزار آلات ماشینها، خطوط مونتاژ پیشرفته، تجهیزات اتوماتیک و برای تنشهای مکانیکی متوسط مشروط بر اینکه در تماس مستقیم با حرارت نباشند مورد استفاده قرار میگیرد.
دارای یکهادی داخلی است که توسط یکهادی فویل خارجی احاطه شده و توسط لایههای عایق محافظت میشوند. این دوهادی توسط یک دی الکتریک عایق از یکدیگر جدا میشوند. این نوع کابل عموما در کابل تلویزیون استفاده میشود زیرا عملکرد آن نسبت به یک کابل جفت تابیده (مخابراتی) پایدارتر است.
کابل فیبر نوری سیگنالها را از طریق یک رشته نخ شیشهای منتقل میکند و به دلیل پهنای باند بیشتری نسبت به سایر انواع کابل فلزی اطلاعات و دادههای بیشتری را میتواند حمل کند. به دلیل همین ویژگی علی رغم قیمت بالای این کابل از آن به جای کابلهای مسی استفاده میشود.
کلیه حقوق به نام گروه تجارت الکترونیک باندورا محفوظ میباشد.
